JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA
        WIZARA YA ULINZI NA JESHI LA KUJENGA TAIFA
TAARIFA YA MHESHIMIWA DKT. STERGOMENA LAWRENCE TAX (MB), WAZIRI WA ULINZI NA JESHI LA KUJENGA TAIFA KWA   VYOMBO VYA HABARI KUHUSU MAFANIKIO YA MIAKA 60 YA  UHURU WA TANZANIA BARA
   TAREHE 29 NOVEMBA, 2021, DODOMA

UTANGULIZI
1.	Ndugu wanahabari pamoja na wananchi wote mnaofuatilia matangazo haya mubashara, ninawasalimu kwa jina la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

2.	Naomba nianze kwa kumshukuru Mwenyezi Mungu, mwingi wa rehema, kwa kuendelea kutupa uzima na afya njema na kutuwezesha kukutana hapa siku ya leo kupokea Taarifa ya Mafanikio katika Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa katika Miaka 60 ya Uhuru wa Tanzania Bara. 

3.	Naomba niwashukuru kwa kuitikia wito na kufika hapa. Ni matumaini yangu kuwa kupitia Vyombo vya Habari mnavyoviwakilisha, hadhira ya Watanzania na dunia kwa ujumla itaweza kufahamu mafanikio katika Sekta ya Ulinzi wakati Taifa likiadhimisha miaka 60 ya Uhuru wa Tanzania Bara. 

4.	Ulinzi wa Taifa letu unaongozwa na Dira, Dhima na Majukumu ya Wizara. Aidha, Wizara inatekeleza majukumu yake kwa kuzingatia Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Sheria ya Ulinzi wa Taifa (National Defence Act - NDA), Sera ya Mambo ya Nje, na miongozo ya Serikali kuhusu ulinzi. Kwa ujumla, hayo ndiyo mambo yanaweza kutumiwa kupima mafanikio ya Wizara, tangu nchi yetu ipate uhuru. 
 
HISTORIA YA WIZARA YA ULINZI NA JESHI LA KUJENGA TAIFA
5. 	Ndugu wanahabari, historia ya Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) inaanza mara tu baada ya kupata Uhuru wa Tanzania Bara mwaka 1961. Wakati huo, ilijulikana kwa jina la Wizara ya Mambo ya Nje na Ulinzi (Ministry of External Affairs and Defence), Waziri akiwa Hayati Oscar Salatiel Kambona. Mwaka 1964 ilibadilishwa jina na kuitwa Wizara ya Ulinzi, Jeshi la Kujenga Taifa na Vijana na kuhamishiwa Ofisi ya Waziri Mkuu na Makamu wa Pili wa Rais, akiwa Hayati Rashid Mfaume Kawawa. Mabadiliko mengine yalifanyika mwaka 1972, ambapo Wizara iliondolewa Ofisi ya Waziri Mkuu na Makamu wa Pili wa Rais na kuwa Wizara inayojitegemea ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa. Mwaka 1989 Wizara ilihamishiwa Ofisi ya Rais huku ikiendelea kuitwa Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa, na Mawaziri wake waliitwa Mawaziri wa Nchi. Mwaka 1995 Wizara ilihamishwa kutoka Ofisi ya Rais, na kuwa Wizara kamili ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa jina linaloendelea kutumika. 

6.	Hadi sasa Wizara hii imeongozwa na Mawaziri kumi na nane (18) ambao ni Mhe. Oscar Kambona (1962 - 1967), Mhe. Rashidi Mfaume Kawawa (1967-1972 na 1977 - 1980), Mhe. Edward Moringe Sokoine (1972 - 1977), Jenerali Abdallah Twalipo (1980 - 1982), Brigedia Jenerali Muhidini Kimario (1982 - 1985), Mhe. Dkt. Salim Ahmed Salim (1985 - 1989), Jackson Makweta (1989 - 1990), Mhe. Amran Mayagila (1990 - 1991), Kanali Abdulrahman Kinana (1991 - 1995), Mhe. Edgar Maokola Majogo (1995 - 2000), Mhe. Profesa Philemon Sarungi (2000 - 2005), Mhe. Profesa Juma Kapuya (2006 - 2007), Mhe. Dkt. Hussein Ali Mwinyi (2007 - 2012 na 2014 - 2020), Mhe. Shamsi Vuai Nahodha (2012 - 2014), Mhe. Elias John Kwandikwa (2021) na Dkt. Stergomena Lawrence Tax (2021 - hadi sasa).

DIRA, DHIMA NA MAJUKUMU YA WIZARA
7. 	Dira ya Wizara ni “Jamhuri ya Muungano wa Tanzania yenye amani na usalama” na Dhima yake ni “kulinda mamlaka, mipaka ya nchi, na maslahi ya Taifa kwa kutekeleza Sera ya Ulinzi wa Taifa katika kudumisha amani na usalama wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania”.

8.	Majukumu ya Wizara ni pamoja na: Kuliongezea uwezo wa kimedani Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania kwa kulipatia vifaa na zana bora pamoja na mafunzo na mazoezi, kuwapa Vijana wa kitanzania mafunzo ya awali ya kijeshi na stadi za kazi ili kuwajengea ukakamavu, uzalendo, umoja wa kitaifa na uwezo wa kujitegemea; kuendeleza tafiti na uhawilishaji wa teknolojia kwa ajili ya kuzalisha bidhaa na huduma kwa matumizi ya kijeshi na kiraia;  kuendelea kutoa mafunzo ya Jeshi la Akiba katika mikoa yote; kuimarisha ushirikiano na nchi nyingine katika nyanja za kijeshi na kiulinzi; na kuboresha mazingira ya kufanyia kazi, makazi na kuimarisha upatikanaji wa huduma stahiki na mahitaji ya msingi kwa wanajeshi na watumishi wa Umma wa Wizara.

MUUNDO WA WIZARA
9.    Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa inajumuisha Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ), Jeshi la Kujenga Taifa (JKT), na Mashirika (Tanzania Automotive Technology Centre – TATC (NYUMBU), Shirika la MZINGA, na Shirika la Uzalishaji Mali la Jeshi la Kujenga Taifa (SUMAJKT). 

MAFANIKIO
9.      Tangu kupata Uhuru miaka 60 iliyopita, Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa imeweza kutekeleza majukumu yake ipasavyo na kwa ufanisi, na hivyo kuliwezesha Taifa kupata mafanikio mbalimbali ifuatavyo: 

Uanzishwaji wa Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania
10.     Sambamba na uanzishwaji wa Wizara, JWTZ pia limepitia hatua mbalimbali za mabadiliko. Mara baada ya uhuru wa Tanganyika tarehe 9 Desemba, 1961, Serikali mpya ya Kizalendo ilifuta Jeshi la Kikoloni lililojulikana kama King’s African Rifles (KAR) na kuanzisha Jeshi jipya lililojulikana kwa jina la Tanganyika Rifles (TR) ambalo pia linajulikana kama Tanganyika Military Force (TMF).  Kama ishara ya kuanzishwa rasmi kwa Jeshi Jipya, yalifanywa makubaliano ya kukabidhiana bendera ambapo jeshi la kikoloni la KAR, lilikabidhi bendera hiyo kwa Jeshi jipya la Tanganyika huru (Tanganyika Rifles).

11.   Pamoja na makabidhiano hayo, Jeshi jipya la Tanganyika huru (TR) halikufanyiwa mabadiliko makubwa ya uongozi,  Maafisa na Askari wa Kiingereza waliendelea kutetea dola ya kikoloni, na siyo kutetea Taifa jipya la Tanganyika, na taratibu za Jeshi jipya la TR ziliendelea kuwa zile za KAR.  Aidha, Jeshi liliendelea pia kutumia bendera ya KAR hadi tarehe 20 Juni, 1963 zilipobadilishwa rasmi. Mabadiliko hayo ya bendera, bado hayakuleta mabadiliko makubwa kwani TR liliendelea kuendeshwa kulingana na taratibu za kikoloni, na uongozi wa Jeshi ulibaki mikononi mwa Waingereza bila kuwashirikisha Maafisa wazalendo kikamilifu.  Hivyo, pamoja na kuwa Amiri Jeshi Mkuu alikuwa mzalendo, Maafisa wa Jeshi waliendelea kuwa wa wakoloni. Hali hiyo ilizua utata mwingi na hata kupelekea Jeshi la TR katika kambi ya Colito (sasa Lugalo) kufanya maasi tarehe 20 Januari, 1964.  Maasi hayo ndiyo yalipelekea kuanzishwa kwa JWTZ. 

12. Siku tano tangu kutokea kwa maasi, hapo
tarehe 25 Januari, 1964 aliyekuwa Rais na Amiri Jeshi Mkuu Mwl J.K. Nyerere alitangaza kulivunja rasmi Jeshi Jipya la Tanganyika Rifles (TR) na hivyo kuwaasa vijana wa TANU Youth League wajitokeze kuanzisha Jeshi jipya.  Vijana wengi walijitokeza nchini kote na kuanza mafunzo yao tarehe 3 Machi, 1964, na kuhitimu tarehe 1 Septemba, 1964.  Vijana hawa wakawa askari wa kwanza wa JWTZ, na Kapteni Mirisho Sarakikya akateuliwa kuwa Mkuu wa Majeshi na kupandishwa cheo kuwa Brigedia.  Aidha, Luteni Elisha Kavana aliteuliwa kuwa Naibu Mkuu wa Majeshi, na kupandishwa cheo kuwa Meja.  Tangu wakati huo JWTZ limeongozwa na Wakuu wa Majeshi wanane (8) ambao ni Jenerali Mirisho Sam Hagai Sarakikya (1964 - 1974), Jenerali Abdallah Twalipo (1974 - 1980), Jenerali David Bugozi Msuguri (1980 - 1988), Jenerali Ernest Mwita Kiaro (1988 - 1991), Jenerali Robert Philemon Mboma (1991 - 2001), Jenerali George Marwa Waitara (2001 - 2007), Jenerali Davis Adolf Mwamunyange (2007 - 2017) na Jenerali Venance Salvatory Mabeyo (2017 - hadi sasa). 

13.	Wakati Jeshi la Wananchi likianzishwa halikuwa na zana wala vifaa, kwani wakoloni hawakuacha kitu mbali na vitu vidogo vidogo. Serikali ilifanya kazi kubwa kuhakikisha kuwa Jeshi linakuwa na kanuni, wataalamu, zana na vifaa vinavyohitajika. Kazi hii ilifanyika kwa kujituma na weledi wa hali ya juu na kuiwezesha Tanzania kuwa na Jeshi makini na imara linaloheshimika ndani ya nchi, kikanda na kimataifa. Haya ni mafanikio makubwa na ya kujivunia kama Taifa.
 
14.	 Ubora, umahiri na uimara wa Jeshi letu, uliiwezesha Tanzania kupata ushindi wa kishindo katika vita vya Kagera vilivyoanza Oktoba, 1978. Vita hivyo vilitokana na Nduli Idd Amini aliyeamuru majeshi yake mwaka 1978 kuivamia Tanzania kwa madai kwamba eneo kuanzia Mutukula hadi Mto Kagera ni sehemu ya Uganda. 

15.	Kama mtakavyokumbuka baada ya uvamizi huo, tarehe 02 Novemba, 1978 aliyekuwa Amiri Jeshi Mkuu na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Hayati Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alitangaza uamuzi wa kuyaondoa majeshi ya uvamizi kwa kusema “Sababu za Kumpiga Tunazo, Uwezo wa Kumpiga Tunao na Nia  ya Kumpiga Tunayo…”. Hadi kufikia tarehe 25 Novemba, 1978 Majeshi ya Nduli Amin yalikuwa yamepigwa na kufukuzwa kutoka eneo la lote la Kagera. Majeshi yetu kwa kushirikiana na Jeshi la Ukombozi la Uganda yaliingia nchini Uganda na kuuteka Mji Mkuu Kampala tarehe 25 April, 1979 hali iliyosababisha Nduli Amin kuikimbia nchi yake. 

16.	Ndugu wanahabari, kutokana na ushindi uliopatikana, Majeshi yetu yalirejea kishujaa mwaka 1980 na kauli nzito kwa Watanzania kuwa “Kazi Mliyoyotutuma, Tumeimaliza”. Baada ya kukamilisha jukumu hilo, JWTZ lilipewa kazi ya kusaidia ulinzi wa nchi hiyo na kuwafundisha wanajeshi wa Uganda masuala ya Ulinzi na Usalama wa Taifa lao. Kazi hiyo ilitekelezwa na kuhitimishwa kwa mafanikio na uadilifu mkubwa.
Kuanzishwa kwa Kamandi za Jeshi
17.	Jeshi liliendelea kuimarishwa kwa kuanzishwa kwa Kamandi tatu ambazo ni Kamandi ya Jeshi la Nchi Kavu, Kamandi ya Jeshi la Anga na Kamandi ya Jeshi la Wanamaji. Kuanzishwa kwa Kamandi hizi kumerahisisha utendaji na kuongeza ufanisi katika Jeshi letu kiutawala, kimafunzo na kivita na kulifanya kwenda na mahitaji ya wakati na kuwa Jeshi la kisasa.  

Kamandi ya Jeshi la Nchi Kavu
18.	Toka nchi yetu ilipopata Uhuru, Kamandi ya Jeshi la Nchi Kavu imekuwa ikitekeleza majukumu yake kama mhimili mkuu wa JWTZ.  Kutokana na kukua kwa Jeshi letu, Kamandi hii iliundwa rasmi tarehe 25 Desemba, 2007 ili kuleta mageuzi ndani ya Jeshi kwa kuliweka katika muundo wenye ufanisi na tija zaidi katika Ulinzi na Usalama wa Taifa. Hii imesaidia kuyapunguzia majukumu Makao Makuu ya Jeshi ambayo yamebakiwa na majukumu ya mipango ya kimkakati. 
Kamandi ya Jeshi la Wanamaji
19.	Ndugu wanahabari, Kamandi ya Wanamaji ilianzishwa rasmi mnamo tarehe 06 Desemba 1971, baada ya nchi kuhitaji kuwa na ulinzi wa mipaka yake kwa upande wa bahari, maziwa na mito mikubwa. Uwepo wa Kamandi hii umesaidia kupunguza uvuvi haramu, maharamia, usafirishaji haramu wa binadamu, ugaidi, madawa ya kulevya na biashara haramu zinazoweza kupitishiwa baharini. Aidha, Jeshi hili lilishiriki kikamilifu katika uokoaji wa watu na mali katika kivuko cha MV Nyerere kilichozama tarehe 20 Septemba, 2018 katika Wilaya ya Ukerewe Mkoani, Mwanza.
Kamandi ya Jeshi la Anga
20.	Ndugu wanahabari, Kamandi ya Jeshi la Anga ilianzishwa rasmi mwaka 1982. Kamandi hii inayo majukumu ya msingi katika wa Ulinzi wa Anga la Tanzania. Aidha, Kamandi hiyo husafirisha pia Maafisa na Askari wakati wa amani na dharura, na husaidia mamlaka za kiaraia katika kutekeleza majukumu mbalimbali ikiwa ni pamoja na wakati wa maafa kama kusafirisha misaada ya kibinadamu. 
Ulinzi wa Mipaka
21.	Ndugu wanahabari, katika miaka 60 JWTZ limefanya mageuzi na kupata mafanikio makubwa. Wizara kupitia JWTZ, imeendelea kutekeleza jukumu la kulinda mipaka ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na kuhakikisha mipaka ya nchi yetu ambayo inajumuisha eneo la nchi kavu, anga na la maji imeendelea kuwa salama, kwa kipindi chote cha miaka 60 tangu tupate uhuru. 

Harakati za Ukombozi wa Bara la Afrika
22.	Mafanikio na mchango mkubwa wa Tanzania katika ukombozi wa kusini mwa Afrika ni utekelezaji wa Sera ya Taifa ya Mambo ya Nje ya mwaka 1964. Sera hiyo ililenga kuhakikisha kuwa nchi zote za Afrika zilizokuwa hazijapata Uhuru wakati huo zinakuwa huru. Kufuatia kuundwa kwa Umoja wa Nchi Huru za Kiafrika (OAU) mnamo mwaka 1963, Tanzania iliteuliwa kuwa Mwenyekiti wa Kamati ya Ukombozi ya OAU na Makao Makuu ya Kamati hiyo kuwa Dar es Salaam. Jukumu hilo liliifanya Tanzania kuwa mstari wa mbele katika kuratibu shughuli zote za ukombozi pamoja na kushiriki mapambano ya kivita kuwang‘oa mabeberu wa kibaguzi kusini mwa Afrika. Aidha, JWTZ lilitoa mchango mkubwa kwa kutoa mafunzo ya kijeshi kwa wapigania uhuru wa Vyama vya Ukombozi vya FRELIMO cha Msumbiji, MPLA  cha Angola, ZANU PF cha Zimbabwe, SWAPO cha Namibia na PAC na ANC vyote vya Afrika Kusini. Pamoja na kushiriki katika kutoa mafunzo kwa wapigania uhuru, Wanajeshi wakishirikiana na Wananchi wa Tanzania walitoa mchango wa hali na mali, ikiwa ni pamoja na kujitolea kwa damu kwa lengo la kuunga mkono mapambano hayo.

23.	Mchango huo mkubwa wa Tanzania uliwezesha nchi mbalimbali kujikomboa, na kuwang’oa makaburu huko Afrika ya Kusini. Baada ya mafanikio ya kuwang’oa mabeberu katika baadhi ya nchi, baadhi ya Maafisa wa JWTZ waliteuliwa kuwa washauri wa kijeshi, na wengine waliteuliwa kuongoza Kamati ya Ukombozi ya OAU. Miongoni mwao ni Hayati Brigedia Jenerali Hashimu Mbita ambaye aliteuliwa kuwa Katibu Mtendaji wa Kamati ya Ukombozi kuanzia mwaka 1972 hadi 1994 ilipomaliza kazi yake. Mchango wa Tanzania, hususan Hayati Brigedia Jenerali Hasjimu Mbita unaheshimika sana Kusini mwa Afrika, na hadi kupelekea Zimbabwe kumtunuku Nishani ya juu kabisa kama shujaa. Aidha, historia ya ukombozi na mchango wa Tanzania imechapishwa katika chapisho liitwalo‚ “Hashim Mbita Publication la SADC“. Niwaombe watanzania wote kulisoma na kupata ufahamu zaidi na hivyo kujivunia mchango wa Tanzania.

24.	Ni vema pia kufahamu kuwa shughuli mbalimbali katika harakati za ukombozi wa Kusini mwa Afrika, na mafunzo kwa wapigania uhuru yaliyotolewa na JWTZ zilifanyika kwa kutumia lugha ya kiswahili, na hivyo kudumisha udugu na umoja baina ya Tanzania na nchi hizo. Kwa sasa lugha ya kiswahili ni mojawapo ya lugha rasmi zinazotumika katika Jumuiya ya Afrika Mashariki, Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika na Umoja wa Afrika, hii ni kutokana na kutambua mchango wa lugha ya kiswahili na mchango wa Tanzania katika harakati za ukombozi.

Mafunzo ya Kijeshi
25.	Wizara kupitia JWTZ, imeendelea kutoa mafunzo mbalimbali ya kozi za kijeshi katika Shule na Vyuo vya kijeshi ndani na nje ya nchi. Lengo la mafunzo hayo ni kuwajengea uwezo wa kiutendaji kivita Maafisa na Askari katika kutekeleza majukumu yao ya msingi ndani na nje ya nchi. Aidha, tangu kupata uhuru Wizara kupitia JWTZ imeanzisha na imeendelea kuimarisha shule na vyuo vya kijeshi vya maafisa na askari katika kuboresha mafunzo. Baadhi ya vyuo na shule hizo ni Chuo cha Taifa cha Ulinzi (NDC), Chuo cha Ukamanda na Unadhimu (CSC - Duluti), Chuo cha Mafunzo ya Kijeshi – Monduli (TMA) na Shule ya Mafunzo ya Awali ya Kijeshi – RTS Kihangaiko.

Mazoezi ya Kijeshi 
26.	Wizara kupitia JWTZ imeendelea pia kuwajengea weledi maafisa na askari kwa kuwawezesha kushiriki katika mazoezi mbalimbali ya kitaifa na kimataifa. Wizara kupitia JWTZ imeshiriki katika mazoezi ya pamoja chini ya Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC), na Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC). Mazoezi haya ya pamoja yamekuwa na manufaa katika maeneo mbalimbali ikiwemo kubadilishana uzoefu wa kiutendaji kivita, na kuimarisha umoja na ushirikiano katika operesheni za ulinzi wa amani.  Aidha, mazoezi hayo yamewajengea wanajeshi wetu uwezo wa kiutendaji katika kukabiliana na matishio mbalimbali ikiwemo ugaidi, uharamia, uhamiaji haramu na maafa. 

Ushiriki Katika Shughuli za Ulinzi wa Amani
27.	Wizara kupitia JWTZ imeendelea kushirikiana na Umoja wa Mataifa, Umoja wa Afrika, na Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika katika Operesheni za Ulinzi wa Amani katika nchi mbalimbali zenye migogoro kwa kupeleka vikosi, waangalizi wa kijeshi, wanadhimu na makamanda. Nchi ambazo JWTZ imewahi kushiriki katika ulinzi wa amani ni Liberia, Eritrea, Shelisheli, Ivory Coast (sasa Cote D’Ivoire), Comoros, Sierra Leone, na Sudan. Hivi sasa JWTZ linashiriki Ulinzi wa Amani katika nchi za Lebanon, Jamhuri ya Demokrasia ya Congo, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Msumbiji na Sudan Kusini.
Kuanzishwa Mafunzo ya JKT kwa Vijana
28. 	Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) lilianzishwa kufuatia Sheria ya JKT Na. 16 ya mwaka 1964 (The National Service Act No. 16 of 1964). Sheria hiyo imefanyiwa marekebisho mbalimbali hadi mabadiliko ya mwaka 2002. Sheria hiyo ilimpa Mkuu wa JKT dhamana ya kuandikisha vijana kwa ajili ya malezi, uzalishaji mali na ulinzi.

29.	Wizara kupitia JKT imewapatia vijana wa kitanzania mafunzo ya awali ya kijeshi na stadi za kazi ili kuwajengea ukakamavu, uzalendo, umoja wa kitaifa, uwezo wa kujitegemea na kuwa sehemu ya Jeshi la Akiba, kwa vijana wa Mujibu wa Sheria na wa kujitolea kwenye Kambi za JKT.

30.	Tangu kuanzishwa kwake JKT iliendelea kutekeleza mafunzo ya vijana kwa ufanisi hadi mwaka 1994 mafunzo yalipositishwa. Hatua hiyo ilichukuliwa na Serikali kutokana na kuyumba kwa uchumi wa dunia miaka ya 1980 hadi 1990. Hivyo, Serikali ililazimika kusitisha mafunzo hayo kwa muda. Mafunzo hayo yalirejeshwa mwaka 2001 kwa vijana wa kujitolea na mwaka 2013 kwa vijana wa mujibu wa sheria.  Mafunzo ya JKT yamekuwa na mafanikio kwa Taifa yakijumuisha; kuongezeka kwa uzalendo na uwajibikaji kwa vijana waliopitia mafunzo ya JKT; aidha, Vijana wa JKT wamekuwa sehemu ya Jeshi la akiba, na  hivyo kuwa tayari kuilinda nchi pale inapohitajika; Vijana wa JKT huchangia pia katika ujenzi wa miradi ya kitaifa na ya kimkakati, mfano ujenzi wa uzio wa Mererani, na ujenzi wa Ikulu – Chamwino.  Aidha, mafunzo yanayotolewa na JKT yamewajengea stadi vijana na kuwawezesha kujitegenea baada ya mafunzo. Aidha, SUMAJKT inachangia pato la Taifa kwa kulipa kodi na kutoa gawio serikalini kama Shirika la Umma.  Wizara imeendelea kuliimarisha JKT kwa kujenga miundombinu na kuanzisha makambi mapya na hivyo kuongeza uwezo wa kuchukua vijana wengi zaidi.   Mpango wa Serikali ni kuhakikisha vijana wote wanaohitimu kidato cha sita wanachukuliwa kuhudhuria mafunzo hayo kadri bajeti itakavyoruhusu. 

Mafunzo kwa Viongozi na makundi mbalimbali. 
31.	Wizara kupitia JKT imefanikiwa kutoa mafunzo maalum kwa makundi mbalimbali ya viongozi wa kitaifa, ikiwemo pia kutoka vyama vya siasa na watumishi wa Serikali. Baadhi yao ni Wabunge wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, watumishi wa serikali pamoja na watumishi wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Mafunzo ya Jeshi la Akiba
32.	Wizara kupitia JWTZ imeendelea kutoa mafunzo kwa vijana katika mikoa yote ya Tanzania ambao ni sehemu ya Jeshi la Akiba. Jeshi hili limeendelea kushiriki katika shughuli za ulinzi ndani ya nchi, na liliweza kuongeza nguvu wakati wa Vita vya Kagera mwaka 1978 na 1979. Vile vile, JWTZ kupitia Kamati za Ulinzi na Usalama za Wilaya na Mikoa, imeendelea kuelimisha wananchi juu ya masuala ya ulinzi na usalama. Jeshi hili la Akiba limepata mafanikio makubwa katika kuwajengea wananchi uzalendo na kuwapatia ujuzi wa kulinda maeneo mbalimbali, na hivyo kujenga mshikamano wa Kitaifa.
Viwanda vya Kijeshi
33.	Katika kipindi cha miaka 60 ya Uhuru, Serikali imeweza kuanzisha viwanda vya kijeshi ikiwemo pamoja na Tanzania Automotive Technology Centre (TATC), maarufu kama NYUMBU, Shirika la Mzinga na Shirika la Uzalishaji Mali la Jeshi la Kujenga Taifa (SUMAJKT). Mashirika haya hufanya utafiti na uhawilishaji wa teknolojia, uzalishaji wa vitendea kazi, na bidhaa na huduma mbalimbali kwa matumizi ya kijeshi na kiraia, uzalishaji mali na miradi ya Kimkakati. 

34.	Shirika la TATC maarufu kama NYUMBU linatambulika katika teknolojia ya magari. Shirika hili limeendelea kufanya tafiti na kuhawilisha teknolojia za magari, zana na mitambo ili Taifa liweze kujitegemea kiteknolojia na kuleta maendeleo ya kijamii na kiuchumi, kuhawilisha teknolojia za magari na mitambo ili kutanzua matatizo ya kiufundi katika sekta za ulinzi na usalama, usafirishaji, kilimo na viwanda; kusanifu na kuendeleza uzalishaji magari, mitambo na mashine zinazofaa kwa matumizi ya Tanzania; kutoa huduma ya ushauri kwenye sekta ya viwanda nchini katika uhandishi mitambo, usanifu na uzalishaji; kufanya tafiti kuhusu malighafi zinazotumika katika uhandisi mitambo na teknolojia ya juu ya kukalibu chuma; kuwa kituo cha kutoa mafunzo ya juu ya teknolojia; kukagua na kuthibitisha ubora wa vifaa na mashine zinazonunuliwa na Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa; na kufanya shughuli nyingine maalum ya kihandisi. 

35.	Kwa upande mwingine, Shirika la Mzinga limeendelea kuzalisha vitendea kazi kwa ajili ya vyombo vya ulinzi na usalama na sekta ya madini pamoja na kuuza nje ya nchi, hivyo kuchangia pato la Taifa na kuokoa matumizi ya fedha za kigeni. 

36.	Aidha, SUMAJKT inaendelea kujenga na kuimarisha viwanda vyake vikiwemo: 

(i)	Kiwanda cha ushonaji Mgulani (National Service Garments Factory). Kiwanda hiki kimekuwa mkombozi mkubwa kwa Serikali, hususan katika vyombo vya ulinzi na usalama kwani kimeweza kushona sare mbalimbali za majeshi yetu na kupunguza gharama za ununuzi wa sare kutoka nje ya nchi. Vilevile, kiwanda hiki kinashona sare za taasisi zingine za Serikali pamoja na makampuni binafsi ya ulinzi. 

(ii)	Kiwanda cha Bidhaa za ngozi (SUMAJKT Leather Products) - Mlalakuwa JKT, ambacho huzalisha bidhaa zake kwa Maafisa na Askari wa JWTZ, Walinzi wa SUMAJKT Guard Ltd, Mgambo, na kampuni Binafsi za Ulinzi. Kiwanda hiki kimeokoa fedha za kigeni ambazo zingetumika kununua bidhaa hizo kutoka nje ya nchi. 

(iii)	Kiwanda cha Maji ya kunywa Mgulani (Dar es Salaam), SUMAJKT kinachozalisha maji safi na salama ya kunywa ya UHURU PEAK. Kiwanda hiki ni cha kwanza, kimesaidia kukuza uchumi na kutoa fursa za ajira, na kuhudumia Jeshi na Taasisi zingine za Serikali. 
(iv)	Kiwanda cha Kuchakata nafaka za mahindi – Mlale (Songea); kiwanda hiki kimekuwa kikihudumia baadhi ya Kambi za Jeshi na baadhi ya taasisi za Serikali. Pia, kimechangia katika kutoa ajira.

(v)	Kiwanda cha Samani – Chang’ombe Dar es Salaam ambacho hutengeneza samani za aina mbalimbali za maofisini na majumbani. Hali hii imesaidia kupunguza matumizi ya fedha za kigeni kwa kuagiza samani hizo kutoka nje ya nchi.

(vi)	Vile vile, shirika limekuwa likishiriki katika shughuli za ujenzi za kibiashara na pia ujenzi wa majengo na miundombinu ya Taasisi za Serikali, mashirika yasiyo ya kiserikali na watu binafsi. Hali inayosaidia kuokoa fedha nyingi za Serikali, na kuongeza pato kwa ajili ya kuchangia uchumi wa nchi.

(vii)	SUMAJKT imeweza pia kuanzisha Kampuni Tanzu ya Ulinzi (SUMAJKT Guard Ltd) ambayo imekuwa msaada katika kutoa ajira kwa vijana, kuchangia pato la Taifa na kuimarisha ulinzi katika Taasisi za Serikali, zisizo za kiserikali na watu binafsi. 

37.	 Kuanzia mwaka wa fedha 2017/18 SUMAJKT imeweza kutoa gawio kwa Serikali la jumla ya Shilingi billioni 3.78 kutokana na faida inayopatikana katika uzalishaji.
Kilimo cha Kimkakati
38.	Ndugu wanahabari, Wizara kupitia JKT imeendelea pia kutekeleza Mkakati wa Kilimo (2019/2020 – 2024/25) wa kuliwezesha JKT kujitosheleza kwa Chakula. Mkakati huo unatekelezwa katika vikosi vya Chita – Morogoro, Milundikwa – Rukwa, Mlale – Ruvuma, Mgambo – Tanga na Oljoro - Arusha kwa kutumia vyanzo vya ndani vya JKT, na bajeti ya Serikali. Aidha, Wizara kupitia JKT inashiriki katika kilimo cha mazao ya kimkakati ya Taifa, ambayo ni Michikichi – Bulombora – Kigoma, Mkonge – Maramba na Mgambo Tanga, Korosho – Nachingwea na Manyoni Singida, Alizeti – Makutupora Dodoma, na Kahawa – Itende Mbeya na Tarime – Mara. 

39.	Ndugu wanahabari, katika kukabiliana na changamoto ya mabadiliko ya tabia nchi, Wizara kupitia JKT inaendelea na ujenzi wa mfumo wa umwagiliaji (irrigation scheme) katika shamba la Mpunga – Chita, ambalo ni shamba la mfano na limechangia kwa kiasi kikubwa katika kulisha vikosi vya Jeshi na kupunguza utegemezi.
Ujenzi wa Miundombinu
40.	Katika kipindi cha miaka 60 ya Uhuru, Serikali imeendelea kuboresha miundombinu mbalimbali kwa kufanikisha ujenzi wa nyumba kwa ajili ya makazi ya wanajeshi kote nchini.  Mfano wa hivi karibuni, Wizara imetekeleza mradi wa nyumba 6,064 katika mikoa tisa ya Arusha, Dar es Salaam, Dodoma, Kagera, Kigoma, Morogoro, Kusini Pemba, Pwani na Tanga. Kujengwa kwa nyumba hizo kumeliwezesha Jeshi kupunguza uhaba wa nyumba za kuishi Wanajeshi na Watumishi wa Umma. Aidha, ukarabati wa baadhi ya nyumba za zamani pamoja na majengo ya huduma kama vile hospitali, mabwalo, mabweni ya kuishi askari, shule, vyuo na miundombinu mingine umeendelea kufanyika chini ya Wizara.
Kusaidia Mamlaka za Kiraia
41.	Ndugu wanahabari, Wizara kupitia JWTZ imeendelea kushirikiana na mamlaka za kiraia katika kukabiliana na maafa na shughuli mbalimbali kwa ajili ya maendeleo ya Taifa. Baadhi ya maeneo ambayo JWTZ imeshirikiana na mamlaka za kiraia ni pamoja na, kushiriki katika uokozi, kuboresha huduma katika Taasisi za Serikali; kushiriki katika ujenzi wa miundombinu kama vile ujenzi wa Reli ya Kisasa ya Standard Gauge Railway (SGR), na mradi kufua umeme wa maji wa Julius Nyerere (Julius Nyerere Hydro Power Project - JNHPP); ulinzi wa maeneo ya kimkakati ikiwemo mgodi wa Tanzanite uliopo Mirerani Mkoani Manyara.

42.	Kwa upande wa huduma za afya Wizara kupitia JWTZ imeendelea kutoa huduma ya matibabu kwa wananchi waishio karibu na kambi za Jeshi. Takwimu zinaonyesha kuwa wananchi wanaoishi karibu na maeneo hayo ndiyo wanaopatiwa huduma kwa asilimia kubwa.  Vile vile, Wizara kupitia JWTZ imeendelea kushiriki katika kutoa elimu katika ngazi ya sekondari na vyuo vya ufundi stadi.

Upimaji wa Maeneo ya Jeshi
43.	Ndugu wanahabari, Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania linahitaji ardhi kwa ajili ya ujenzi wa makambi, makazi ya wanajeshi na maghala ya kuhifadhia silaha. Vile vile, Jeshi linahitaji ardhi kwa ajili ya kuendeshea mafunzo na mazoezi ya kijeshi. Kutopimwa kwa maeneo ya Jeshi hupelekea uvamizi na migogoro ya ardhi. Ili kuondoa migogoro katika njia ya kudumu kazi ya upimaji, uthamini na ulipaji fidia kwa maeneo yanayomilikiwa na Jeshi imeanza na itakuwa endelevu ili kuepusha uvamizi wa maeneo ya Jeshi unaofanywa na wananchi. Kazi hii inafanyika kupitia mpango mkakati wa kupima na kutathimini maeneo ya Jeshi yenye migogoro kwa muda wa miaka mitatu 2020/21 -2022/23. 

44.	Katika kutekeleza mpango mkakati huu, Wizara imefanikiwa kupima maeneo 56, kazi iliyofanyika katika awamu mbili kwa maeneo ya Tanzania Bara. Wizara inaendelea kutekeleza awamu ya tatu inayojumuisha mikoa mingine ya Tanzania bara na Visiwani itakayojuisha maeneo 96.  
Michezo Jeshini
45.	Aidha, Wizara kupitia Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania imeendelea kushiriki katika michezo mbalimbali ya kitaifa na kimataifa. Ushiriki huu pia unahusisha mashindano yanayoandaliwa na mashirikisho ya michezo ya Majeshi kutokana na Tanzania kuwa mwanachama wa Mashirikisho hayo. Hivyo, kupitia michezo ya Majeshi JWTZ imeshiriki michezo ya Kimataifa kwa nyakati tofauti ambapo timu zilifanikiwa kutwaa medali. Kama ilivyo kwa wanajeshi wa nchi nyingine, wanamichezo wa JWTZ wamechangia kwa kadri fursa zilivyokuwa zikipatikana katika kuliletea Taifa sifa njema ndani na nje ya Bara la Afrika. Katika hili tunawakumbuka na kuwaenzi wengi, ikiwa ni pamoja Kanali (Mstaafu) Abdalla Azizi, Kanali (Mstaafu) Juma Ikangaa, Meja (Mstaafu) Filbert Bayi, Sajini Restuta Joseph, Sajini Simbu, Koplo Bakari, waliyoliletea Taifa letu sifa njema na heshima kupitia michezo. 
HITIMISHO 
47.	Ndugu Wanahabari, Wizara ya Ulinzi na Jeshi la Kujenga Taifa itaendelea kuhakikisha kuwa mipaka ya nchi inaendelea kuwa salama. Wito wa Wizara kwa Wananchi ni kushiriki kikamilifu katika ulinzi wa nchi kwa kujitoa kwa namna itakavyohitajika, ikiwa ni pamoja na kutoa taarifa za viashiria vya matishio ya kiulinzi na kiusalama.  Kama alivyowahi kusema mwasisi wa Taifa hili Hayati Mwl. Julius Kambarage Nyerere nanukuu “Jukumu la Ulinzi wa Taifa ni Jukumu la Kila Mwananchi”. Kwa muktadha huu, jukumu la ulinzi si la Wizara pekee bali ni la kila mtanzania mwenye mapenzi mema na nchi yetu, hivyo tuendelee kuwa pamoja kulilinda Taifa letu. 

48.	Aidha, naomba kuwashukuru na kuwapongeza kwa dhati watumishi wote wa Wizara, makamanda na askari wote wa JWTZ, vijana wa JKT kwa kazi kubwa na moyo wa kujituma, kulikowezesha mafanikio niliyoyaelezea tangu kuanzishwa kwa Wizara ya Ulinzi, Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania na Jeshi la Kujenga Taifa.

49.	Ndugu Wanahabari, napenda kutumia fursa hii kuwapongeza kwa kazi nzuri mnayoendelea kuifanya ya kutangaza mafanikio ya serikali yetu kwa kipindi chote cha miaka 60 tangu nchi yetu ilipopata uhuru. Vile vile nitoe rai kwenu kuendelea kushiriki kikamilifu katika kulinda amani na utulivu uliopo kupitia tasnia yenu ya habari. 

50.	Ndugu Wanahabari, baada ya kusema hayo, ninawaasa na kuwaomba Wananchi wote kuendelea kutoa ushirikiano katika ulinzi wa Taifa letu. 

Mungu Ibariki Tanzania.
Asanteni kwa kunisikiliza, na Kazi iendelee.